None
Datierung: 1231
In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, amen. Noverint universi quod cum controversia verteretur inter religiosos viros preceptorem et fratres milicie Templi de Buxeria iuxta Castridunum ex una parte et priorem et monachos de Chamartio ex altera, coram abbate et priore Sancte Genovefe et cantore Parisiensi, auctoritate apostolica, super hec videlicet quod dicti preceptor et fratres de Buxeria conquerebantur de hoc quod dicti prior et monachi de Chamarcio vel eorum mandatum falcaverunt et falcari ac curari fecerant, ut dicebant dicti fratres, in quadam aqua que appellatur Mortua Aqua, que est ab albario prati Arnulphi Veteris Auris supra usque ad aquam que fluit ad molendina dictorum fratrum de Buxeria. Tandem de bonorum virorum consilio, predicte partes in nos compromiserunt videlicet: Herveum priorem Beati Martini de Valle Carnotensi, et Nicholaum priorem domus Leprosorum Castriduni, et fratrem Herbertum de Pontisara templarium sub hac forma. Notum sit omnibus quod cum inter venerabiles et religiosos nostros fratres militie Templi ex parte una et priorem et monachos de Chamartio ex altera, coram abbate Sancte Genovefe et coniudicibus suis, auctorite apostolica, questio verteretur super hoc videlicet quod dicti fratres conquerebantur de hoc quod dictus prior et servientes sui falcaverunt et falcari ac curari fecerant in quadam aquam que appellatur Mortua Aqua, que est ab albario prati Arnulphi Veteris Auris supra usque ad aquam que fluit ad molendina dictorum fratrum de Buxeria; quam iniuriam petebant sibi emendari dicti fratres et dampna resarciri ad valorem centum marcarum argenti. Tandem de bonorum consilio de hoc emendando et providendo ne tale quid ulterius attemptetur, compromiserunt in bonos viros videlicet in priorem Sancti Martini Carnotensis electum ex parte prioris et monachorum et in fratrem Herbertum de Pontisara templarium electum ex parte Templariorum sub pena centum marcarum argenti, et fide corporali prestita sibi, partes invicem promittentes quod quicquid isti duo dixerint vel ordinaverint vel statuerint vel arbitrate fuerint de premissis, partes tenebuntur inviolabiliter observare. Si vero isti duo non possent in una concordare sententiam, prior domus Leprosorum Castriduni cum predictis duobus de consensu partium tercius adiungetur, cuius dictum cum altero predictorum valebit. Et si aliqua partium vellet a dicto supradictorum resilire centum marcas argenti parti dictum servanti solvere teneretur. Preterea fuit additum in compromisso a dictis partibus sub dicta pena quod dicti arbitri possent inquirere et pronunciare, utrum prior de Chamarcio possit ducere unum chalannum de uno frusto ligni per dictam aquam. Debet autem proferri et terminari dictum superius memoratum infra festum Sancti Martini Hyemale, nisi de consensu partium terminus fuerit prorogatus. Datum anno Domini millesimo ducentesimo tricesimo primo, mense septembri.
Nos autem super premissis, diligenti inquisitione facta, auditis partium confessionibus, termino usque ad instantem purificationem Beate Marie a nobis et a partibus prorogato, partibus presentibus, arbitrando, pronunciavimus et statuimus de bonorum nostrorum consilio quod in predicta aqua infra dictos terminos comprehensa, dicti prior vel monachi nec per se nec per alios falcare vel curare poterunt de cetero, nec etiam malitiose eradicare. Et quotiens contingeret, quod dicti prior vel monachi in propriis personis in prenominata aqua amodo curarent vel falcarent, vel malitiose eradicarent, pro curatione vel falcatione, prior loci, quicumque esset, et prioratus pro pena preceptori de Buxeria centum libras Dunenses solvere tenerentur, et pro eradicatione malitiosa viginti libras. Et etiam si aliquis de eorum familia, de mandato prioris vel alicuius monachi, vel etiam alius de mandato ipsorum, aliquid de predictis attemptaret, ad predictas penas, prout distincte sunt, prior et prioratus templariis tenerentur. Si vero aliquid de premissis ab aliquo alio, a priore et monachis appareret factum esse in predicta Mortua Aqua, et malefactorem in dicto maleficio deprehenderetur vel alias posset contra ipsum probari, et ipse diceret de mandato prioris vel alicuius monachorum se hoc fecisse, et prior vel monachus nominatus ab illo malefactore iuraret quod non de mandato suo nec de scientia hoc factum fuisset nec sciret de cuius mandato factum esset, prior et prioratus a penis supradictis liberarentur; et reponeretur in dicta aqua et in eodem loco illud quod amotum esset quod reperiretur ibidem. Et si non reperiretur ibidem secundum quantitatem materie amote de …. materia ad estimationem magistri domus elemosinarie Castriduni in eadem aqua poneretur. Si autem malefactor non fuerit deprehensus nec probari poterit quis fecerit illud, et appareat forefactum, prior et monachi de Chamarcio iurabunt se hoc non fecisse ne mandasse quod fieret nec scire quis illud fecerit, et sic liberabuntur a penis, et de materia amota de dicta aqua idem fiet per omnia sicut supradictum est. Si autem aliquid repertum fuerit super ripas dicte Mortue Aque de quo dubium sit utrum fuerit extractum de dicta aqua vel non, super hoc credetur preceptori de Buxeria ibidem residenti per sacramentum suum, si dixerit se credere illud fuisse de aqua predicta extractum, et tunc reponetur illud repertum in dicta aqua per ipsum preceptorem vel eius mandatum et in loco de quo diceret per sacramentum suum se credere fuisse extractum vocatis monachis. Item quando preceptor vel fratres voluerint falcare vel facere falcari Lidum desuper Mortuam Aquam, preceptor domus de Buxeria precipiet in virtute obedientie subditis suis quod per nuntium significent priori vel monachis de Chamarcio apud Chamarcium quod ipsi veniant vel mittant, si voluerint, ad videndum si aliquid de falcaturo devenerit ad alveum Mortue Aque ad impediendum cursum eius: Et si aliquid descenderit de dicta falcatura ad dictam aquam illud solum per dictos monachos vel eorum mandatum sine contradictione aliqua de dicta aqua extrahi poterit. Et si forte hoc non denunciaretur a Templariis vel a nuntio eorumdem priori vel monachis de Chamarcio apud Chamarcium, tunc monachi non vocati venire possent vel mittere ad faciendum sicut dictum est, dum falcaretur, vel etiam post falcaturam, ad removendum similiter illud quod in dicta Mortua Aqua invenirent de falcatura tummodo vocatis prius Templariis commode. Qui si vocati, nollent venire vel mittere nichilhominus illud solum de falcatura per monachos vel mandatum eorum testibus adhibitis, de dicta aqua amoveretur, ita quod circa hoc excedere non possent monachi et propter hoc Templarii non incurrerent aliquam penam pecuniariam, et crederetur tam nuntio Templariorum misso ad monachos quam nuntio monachorum misso ad Templarios, fide prestita corporali ab ipsis quantum ad vocationem sive submonitionem ab eis factam, et si monachi, die falcationis commode vocati, nollent venire vel mittere super impedimentum ille, si quod esset per falcaturam, de cetero non audirentur quantum ad illam falcaturam. Item diximus quod si monachi vel alius aliquid ostaculum ad impediendum cursum aque predicte maliciose positum in ore alvei vel infra terminos predictos dicte Mortue Aque repererint, monachi vel eorum mandatum, vocatis commode Templariis de Buxeria ad hoc videndum, de dicta aqua illud solum poterunt amovere. Et si Templarii vocati noluerint venire vel iurare quod nec ipsi nec per ipsos illud ostaculum fuit positum in dicta aqua, nec sciverint nec sciunt quis illud apposuerit, ullam penam incurrent, sin autem solvent viginti libras Dunenses pro pena priori de Chamarcio. Si vero dubium fuerit utrum maliciose in dicta aqua ostaculum repertum positum fuerit vel non credetur priori de Chamarcio, iam generaliter iurato super hoc, si duxerit quod maliciose fuerit appositum, tunc per dictum priorem vel eius mandatum vocatis Templariis, sicut superius dictum est, adhibitis testibus removebitur. Si autem apparuerit aliquid ab alveo dicte Mortue Aque amotum vel extractum vel etiam in ipso alveo adportatum esse per innundationem aquarum, quod adportatum fuerit ibi remanebit, et quod amotum vel absportatum fuerit in dicta aqua non reponetur. Item per arbitrium nostrum diximus et statuimus quod prior et monachi de Chamartio vel eorum mandatum de cetero ducere poterunt unum chalannum de uno frusto ligni per dictam Mortuam Aquam infra predictos terminos comprehensam, et si Templarii vel eorum mandatum prohiberent vel impedirent ne dictum chalannum per predictam aquam duceretur priori de Chamarcio centum libras Dunenses pro pena solvere tenerentur. Et si Templarii dubitarent ne malicia fieret in chalanno illud quando vellent possent videre commode intus et extra, item Oliverus prior de Chamarcio et frater Petrus perceptor de Buxeria, et eorum successores ad invicem requisiti iurabunt quod supradicta omnia prout ad ipsos pertinent fideliter observabunt, et pro posse suo a suis subditis facient observari. Supradicta vero omnia iuramenta coram decano christianitatis Castriduni vel eius mandato quinconque necesse fuerit prestabuntur. Item diximus de consensu partium quod omnes lites mote a Templariis contra monachos de Chamarcio et eorum homines et e converso occasione dictarum controversiarum usque ad presentem diem in pace de cetero remanebunt. In cuius rei robur et testimonium presentem paginam scribi fecimus et roboravimus nostrorum munimine sigillorum. Actum anno Domini millesimo ducentesimo tricesimo primo, mense decembri.