Übersetzung
Testament eines Mannes, gemäß Gesetz in die
AD TESTAMENTUM FATIENDUMaAD … FATIENDUM] QUALITER TESTAMENTUM FACIAS Ko2; ALIO MODO QVALITER TESTAMENTVM QVIS FACIAT Lin/bFATIENDUM] faciendum liest Zeu
1Grundlage: Chart. Flav. 57 „Testament d. Wideradus“Regnante in perpetuumcperpetuum] perpetuo Ko2, Lin domino nostro Iesu Christo, anno illodillo] il̅l P3, ill. Zeu; ill. Lin illius regis,eillius regis] il̅l regi P3, ill. regi Zeu; regnate Theoderico rege Chart. Flav. 57 sub die xvfxv] fehlt Ko2, Lin; so auch Chart. Flav. 57 Kalendarum illius,gKalendarum illius] Kl̅ il̅l P3, Kal. ill. Zeu; illius mensis Ko2, Lin; kalendarum Februariarum Chart. Flav. 57 feria illa,hilla] il̅l P3, ill. Zeu indic[t]ioneiindictione] für indicione P3, Ko2, Zeu; indictione Lin illa.jferia … illa] nicht in Chart. Flav. 57/killa] il̅l P3, ill. Zeu; ill. Lin
EgolEgo] ego in Dei nomine Chart. Flav. 57 ille, filius illius, sana mente integroque consiliomintegroque … consilio] integr̅que consilio P3; integrumque consilium Ko2; Zeu liest für P3 inte̅que metuens casus umanenumane] humane Ko2; humanae Lin fragilitatis testamentum meum condedi, ocondedi] condidi Lin, Chart. Flav. 57 quempquem] que Ko2; quod Lin illeqille] = illi P3; il̅l Ko2; illi N. Lin scribendorscribendo] scribendum Lin commisi, 2vgl. Marculf II,17ut, commodoscommodo] = quomodo so P3; quomodo Ko2, quomodo emendiert Zeu; quando Lin; quomodo Chart. Flav. 57 dies legitimus post transitum meum advenerit recognitis sigillis, inciso lino, ut legis decrevit auctoritas,tauctoritas] autoritas Lin per inlustrem virumuinlustrem virum] inlustrum P3, Zeu; inluster vir Chart. Flav. 57 illum ,villum] il̅l P3, ill. Zeu quem in hac pagina testamenti nostri wnostri] nostri Ko2; nostro P3, Zeu; Zeu vermerkt im Apparat nostro als nostri zu lesen; mei Lin ligatarioxligatario] legatarium Lin institui, gestisygestis] ut gestis Ko2 rei publicizrei publici] reipublicae Lin municipalibus titulis eius prosecutionibusaaprosecutionibus] persecutionibus Ko2; persecutione Lin, Chart. Flav. 57 ab ipsis muniatur; et in archivisabarchivis] arcivis Ko2; archiis Lin; carta Chart. Flav. 57 basiliceacbasilice] basilicae Lin sancti illiusadillius] ill. Lin conservandum decrevi,aeconservandum decrevi] conservetur Lin ut, quicquid unicuiqueafut … unicuique] et quidquid unumquemque Lin de rebus meisagmeis] nostris Ko2 propriis abereahabere] habere Ko2, Lin decrevi3 vgl. Marculf II,17 singulariter in hoc testamentum meum inserere curavi. In reliquo vero qualiscumque aut quecumqueaiqualiscumque … quecumque] qualescunque aut quaecunque Lin epistulasajepistulas] epistolas Ko2; epistolae Lin aut testamenti velaktestamenti vel] testamenta aut Lin conscriptionisalconscriptionis] conscricptionis P3; conscriptionis Ko2, conscriptionis emendiert auch Zeu; conscriptiones Lin de nominiamnomini] nomine Ko2, Lin meo manus measanmanus meas] manu mea Lin firmatas, ostensasaofirmatas ostensas] firmatae ostensae Lin fuerint et ante hoc testamentum praenotatas,appraenotatas] praenotatae Lin quas hic non commemoravero, excepto de ingenuitates,aqingenuitates] verbessert aus ingenuitatis P3; ingenuitatis Zeu ohne Verweis; ingenuitatis Ko2; ingenuitatibus Lin quas pro animae meaearanimae meae] für anima mea P3, Zeu; anime nostrae Ko2; animae meae Lin remedio fecimusasfecimus] feci Lin aut adhuc facere volumus,atvolumus] volo Lin vacuasauvacuas] vacuae Lin permaneant. Et quod unicuique peravper] so Ko2, Lin, Chart. Flav. 57; fehlt P3; [per] ergänzt auch Zeu hoc testamentum dedero darequeawdareque] darique Lin iussero, id, ut fatiat,axfatiat] fiat Ko2, Lin detur, prestetur,ayprestetur] praestetur Lin impleatur, te, omnipotens Deus,azDeus] so Ko2, Lin; fehlt P3, Zeu testem committo.bacommitto] commito P3, Zeu Quapropter, dumbbdum] fehlt Ko2, Lin non abeturbcabetur] habetur Ko2, Lin incognitum, qualiterbdqualiter] qualia Lin dispensante Deo ad abendumbeabendum] habendum Ko2 vel possedendumbfabendum … possedendum] fehlt Lin/bgvel possedendum] fehlt Ko2, nicht in Chart. Flav. 57 loca sanctorum, illorum, de rebus meis propriis diligavibhdiligavi] delegavi Lin in perpetuum ad possidendum, dedi quoque ad basilica illabibasilica illa] basilicam illam Lin porciones measbjporciones meas] portiones meas ill. Lin/bkmeas] mea P3 atqueblatque] et quod Lin locabmloca] so Ko2, Lin; fehlt P3; [loca] ergänzt auch Zeu denominata,bnloca denominata] in locis dinominatis Lin/bodenominata] dinominata Ko2 id sunt illa.bpilla] il̅l P3, ill. Zeu Quicquid in ipsa loca superius nominatabqid … nominata] fehlt Ko2, Lin habere videor, totumbrtotum] id totum Lin et ad integrum ad basilicas superius nominatasbsbasilicas … nominatas] basilica superius nominata Ko2; basilicam superius nominatam Lin proficiat in augmentum.
Illas vero cessiones, quas ad libertos nostrosbtnostros] meos Lin illosbuillos] il̅l P3, ill. Zeu; ill. Lin ad eorum ingenuitatesbveorum ingenuitates] ingenuitates eorum Ko2, Lin confirmandas fecimus, id sunt ille et ille;bwille … ille] il̅l et il̅l P3; illo et illo Ko2; ill. et ill. Zeu; ill. et ill. Lin quando ipsosbxipsos] illos Lin pro animebyanime] animae Lin nostrebznostre] nostrae Ko2, Lin remediumcaremedium] remedio Ko2, Lin ingenuuscbingenuus] ingenuos Ko2, Lin dimisimus, utccut] fehlt Lin dum advivunt, hoccdhoc] fehlt Lin teneantceteneant] habeant Lin et post eorum descessumcfdescessum] discessum Ko2; decessum Lin cum omni superpositumcgsuperpositum] suprapositum Ko2; supraposito Lin ad iamdicta ecclesiachiamdicta ecclesia] iam dictam ecclesiam Lin sancti illius,ciillius] il̅l P3, ill. Zeu ubi eiscjeis] eius Lin patrociniockpatrocinio] patrocinium Lin et defensionecldefensione] deffensione P3, Zeu; defensionem Lin constituimus,cmconstituimus] constitui Lin revertere faciant.cnrevertere faciant] revertantur Lin Volumus enim, ut ingenuus,coingenuus] = ingenuos lies ingenui; ingenuos Ko2, Lin quos fecimuscpfecimus] modo Lin aut inantea fecerimus,cqfecerimus] faceremus Ko2; fecimus Lin quanticumquecrquanticumque] quanticunque Lin in ipsa locacsipsa loca] ipsis locis Lin manent,ctmanent] manunt Ko2 quodcuquod] quas Ko2; quae Lin ad sancta ecclesiacvad … ecclesia] ad sancta ad sancta ecclesia Ko2; ad sanctam ecclesiam Lin illacwilla] il̅l P3, ill. Zeu; fehlt Lin diligavimus,cxdiligavimus] deligavimus Lin inspectascyinspectas] inspecta P3, Lin, Zeu eorum libertatesczlibertates] libertate Lin super ipsas terras pro ingenuosdaingenuos] ingenuis Lin conmaneant;dbconmaneant] conmanent P3; Zeu; commaneant Lin et aliubi conmanendidcconmanendi] commanendi Lin nullam habeant potestatem, setddset] sed Lin ad ipsa loca sanctadeloca sancta] sancta loca sancta P3; loca sancta Ko2, Lin; loca sancta emendiert auch Zeu debeant sperare,dfsperare] spectare Lin et nullusdgnullus] nulus P3, Zeu de ipsis lidemoniodhlidemonio] lidemonia Lin ad nostrosdinostros] meos Lin eredesdjeredes] heredes Ko2, Lin nullatenusdknullatenus] nulatenus P3, Zeu; ullatenus Lin reddant.dlreddant] reddat Lin Et dedmde] fehlt Lin hoc, quod aliquibus exdnex] fehlt P3, Zeu eis per cartas dedimus, nullatenusdonullatenus] nulatenus P3, Zeu aliubi necdpnec] fehlt P3, Zeu vinderedqvindere] vendere Lin nec alienare abeantdrabeant] habeant Ko2, Lin licentiam.
Similiter donavimus donatumque in perpetuum esse volumus ad monasterium illum,dsillum] illud Lin ubi venerabilis abba illedtabba ille] ab̅b il̅l P3, abba ill. Zeu; abba ill. Lin praeesse videtur, villas illas in pago illoduillo] ill. Lin cum omnisdvomnis] omnibus Lin adiecentiisdwadiecentiis] adiacentiis Lin vel adpendiciisdxadpendiciis] appendiciis Lin earum,dyearum] eorum P3 quantumcumquedzquantumcumque] quantumcunque Lin ibidem tenere vel possidere videmur, per qualibeteaper qualibet] et quolibet Lin/ebqualibet] lies quolibet adtractoecadtracto] adtractu Ko2, Lin ad nos pervenit aut legibus pervenire debit.eddebit] debet Ko2, Lin Totum et ad integrum cum omni superposito a die praesenteeepraesente] praesenti Ko2, Lin in honoreefin honore] inohn[...]onore ( n über der Zeile ergänzt und dann radiert) P3; in honore Ko2; in honore auch Zeu; in honorem Lin sancti illiusegillius] il̅l P3, Ko2, ill. Zeu; ill. Lin velehvel] ubi Lin abbati illoeiabbati illo] ab̅b il̅l P3, abbati ill. Zeu abba illo Ko2; abbati ill. Lin tradimus ad possedendum;ejpossedendum] possidendum Ko2, Lin cum domibus, edificiis,ekedificiis] aedificiis Ko2, Lin mancipiis, acolabus,elacolabus] accolabus Lin libertis, tam ibidem oriundisemoriundis] oriundus P3, Zeu quam aliunde translatis vel ibidem commanentibus, vineis, silvis,ensilvis] sylvis Lin campis, terris cultis et incultis, pratis, pascuis, aquis aquarumve decursibus, cum exsueoexsu] = exitu; exu Ko2; exitu Lin et regresso,epregresso] regressu Ko2, Lin omne genuseqomne genus] omni genere Lin pecodum,erpecodum] pecudum Ko2, Lin tam maiore, quam minore,esquam minore] so Ko2, Lin, Chart. Flav. 57; fehlt P3, quam minore ergänzt auch Zeu movilibus et inmovilibus,etmovilibus … inmovilibus] mobilibus et immobilibus Lin omnem remeuomnem rem] omni re Lin inexquisita, tam aurumevaurum] auro Lin quam argentoewargento] argentum Ko2 vel reliquasexreliquas] verbessert aus requiquas Ko2; reliquis Lin fabricaturas,eyfabricaturas] fabricaturis Lin tam ministeriaezministeria] ministeriis Lin ecclesiefaecclesie] ecclesiae Ko2, Lin vel strumenta cartarum,fbstrumenta cartarum] strumentis chartarum Lin libros vel vestimentafclibros … vestimenta] libris vel vestimentis Lin ecclesiefdecclesie] ecclesiae Ko2, Lin vel omni praesidio, quod mihifemihi] fehlt Lin legibus vivensfflegibus … vivens] vivens legibus Lin possidere videor et mihi redibetur,fgredibetur] debetur Lin et quicquidfhquicquid] quidquid Lin dici autfiaut] vel Ko2, Lin nominarefjnominare] nominari Lin potest. Totum et ad integrum ad iamdicto monasteriofkiamdicto … monasterio] iam dictum monasterium Lin sancti illiusflillius] il̅l P3, ill. Zeu; illi Ko2; illius Lin proficiat adfmad] in Lin, Chart. Flav. 57 augmentum inspectufninspectu] inspecto Lin illud strumentum,foillud strumentum] illo strumento Lin quod antea ad iamdicto monasteriofpiamdicto monasterio] iam dictum monasterium Lin fecimus.
Praeter ista omnia reservamusfqreservamus] reservavimus Lin in falcidia heredibus nostris villas illasfrillas] ill. Lin in pago illofsillo] il̅ P3, ill. Zeu; ill. Lin in ea racione,ftracione] ratione Ko2, Lin ut facta mea in omnibus studeant conservarefuconservare] conservari Ko2 adquefvadque] atque Ko2, Lin defendere. Quod si hocfwhoc] verbessert aus oc Ko2 facere neglexerint, quicquidfxquicquid] quidquid Lin eis deputavimus, perdant et de omni corpore facultatis meae penitusfypenitus] paenitus Ko2 reddanturfzreddantur] redantur P3, Zeu extranei. Et si aliquid comparavero aut ex parentibus meis mihi obveneritgaobvenerit] obveniret Ko2 vel adtraxerogbadtraxero] atraxero P3, Zeu vel per qualibetgcper qualibet] quolibet Lin/gdqualibet] lies quolibet ingenio ad nosgenos] me Lin pervenerit, quod in isto testamento supra non commemoravimus, post nostrumgfnostrum] meum Lin discessum casa sancti illiusggillius] il̅l Ko2, P3, ill. Zeu; illius Lin per rectores suos recipiat perpetualiter ad possidendum. Per praesentemghpraesentem] praesens Lin testamentum basilicagibasilica] basilicam Lin sancti illiusgjillius] il̅l Ko2, P3, ill. Zeu; ill. Lin heredem meamgkmeam] meum Lin instituo. Et quicquidglquicquid] quidquid Lin unicuique deputavi, fidei tuigmtui] tuae Lin committo, quia hoc, quod tibi deputavi, mallognmallo] malo Lin te habere quam me, te magis quam ceteris heredibusgoceteris heredibus] ceteros heredes Lin acgpac] hac Ko2 proheredibus meis.gqproheredibus meis] proheredes meos Lin
Si quis vero, quod futurum esse non credo, sigrsi] sive Lin aliquis heredum acgsac] hac Ko2 proheredum meorum vel quislibet obpositagtobposita] oposita P3; opposita Lin persona praesentemgupraesentem] praesens Lin testamentum meum infrangere conaveritgvinfrangere … conaverit] infringere conatus fuerit Lin vel temtaregwtemtare] temptare Ko2; tentare Lin praesumserit,gxpraesumserit] praesumpserit Lin inprimis, usque dum veramgyveram] ad veram Lin, Chart. Flav. 57 emendacionemgzemendacionem] emendationem Ko2, Lin proinde corrigatur, Deo et sanctishaDeo … sanctis] Deum et sanctos Lin, Chart. Flav. 57 suishbsuis] suos Ko2, Lin habiathchabiat] habeat Ko2, Lin contrariushdcontrarius] contrarios Ko2, Lin et a liminibus ecclesiarumheecclesiarum] aecclesiae Ko2; ecclesiae Lin efficiatur extraneus, et insuper inferathfinferat] fehlt Lin ei, cuihgcui] quem Lin polsaverit,hhpolsaverit] pulsaverit Ko2, Lin unacum socio fisco aurihiauri] auro P3, Zeu; in auro Chart. Flav. 57 librashjlibras] lib̅ P3; lib. Zeu; libras Ko2, Lin; trigintas libras Chart. Flav. 57 [tantas],hktantas] ergänzt, fehlt Ko2, P3, Zeu; tant. Lin coactus exsolvat, et nihilominushlnihilominus] nihilhominus Ko2 praesenshmpraesens] presens Ko2 pagina firma permaniat,hnpermaniat] permaneat Ko2, Lin; permaneat stipulatione subnixa Chart. Flav. 57 quam manu meahomea] nea P3; mea Ko2, Lin, Chart Flav. 57; mea emendiert auch Zeu propria subter firmavi et bonorum hominum signis vel allegacionibushpallegacionibus] allegationibus Ko2, Lin roborandumhqroborandum] roborandam Lin decrevi.
StipulacionehrStipulacione] stipulatione Ko2, Lin subnixahssubnixa] fehlt P3; subnexa Lin
Actum loco illo.htActum … illo] actum ibi Ko2; et reliqua Lin